چنگيز خان يكصد هزار نفر قشون از اوزبيك و مغول و غيره به گوشمالى سركشان فرستاده و آنها را در كوندوز و حوالى آن ساخلو گذاشت . لشكر چنگيزى در آنجا ماندند و تا سنهء 1838 كه هشت سال بعد از آن تاريخ بود ، از تمام آن يكصد هزار لشكريان ، شش هزار تن باقى مانده ، باقى به عارضهء تب و لرز ، دنيا را وداع نموده بودند . چنگيز خان همه وقت لشكرى آماده و جنگى در حدود خود حاضر داشت و هر وقت بيرام على خان اراده مىكرد از حدود كوندوز تجاوز نمايد ، لشكريان چنگيزى او را جلوگيرى كرده ، آتش جنگ را مشتعل مىنمودند . از بزرگان و رؤساى طوايف اوزبيك هر گاه اظهار خلافى مىشد از بيم آنكه چنگيز آنها را به شهر كوندوز خواهد فرستاد ، به ديار بعيده فرار كرده ، مال و اموال آنها در دست لشكر چنگيز به تاراج مىرفت . قره تگين شهر كوهستانىست . سكنهء آن از طوايف « گلچا » ها ، و در حوالى « بلورتاكا » يا « بلور داغ » واقع شده . از طرف شرقى به « درواز » « 1 » و از جانب شمال مشرقى به « حصار » محدود است . محمد على خان حكمران خوقند كه پسر عمر خان خوقندى بوده و بعد از فوت پدر در سال 1822 ميلادى به حكمرانى خوقند و مضافات آن جلوس نموده ، در سنهء 1830 با لشكر زياد به آن حدود تاخت . شهر قلعهء خم « 2 » را از شهرهاى معتبر آنجا به حيطهء تصرّف در آورد . مدّت حكمرانى وى بيست سال بوده است . سال 1842 نصر اللّه خان امير بخارا به عزم تسخير خوقند لشكر كشيد . پس از تصرّف خوقند ، محمد على خان را با جميع انساب و اتباع به قتل رسانيد .

--> ( 1 ) . اساس : داروزه ، با توجّه به تاريخ بدخشان تصحيح شد . ( 2 ) . اساس : كالاى خولوم ؛ با توجه به تاريخ بدخشان تصحيح شد .